Tư duy sáng tạo là khả năng nghĩ ra ý tưởng vừa mới vừa hữu ích. Tư duy mở và tư duy hội tụ, 4 dấu hiệu sáng tạo, hiểu lầm thường gặp và 7 cách nuôi dưỡng ở trẻ.
Kỹ năng giải quyết vấn đề là khả năng hiểu vấn đề, nghĩ cách, thử và rút kinh nghiệm. 4 bước theo Pólya, ví dụ với bài toán và mâu thuẫn bạn bè, lỗi cha mẹ hay mắc.
Tư duy phát triển (growth mindset) là niềm tin năng lực có thể phát triển qua nỗ lực và cách học đúng. Khác gì tư duy cố định, nghiên cứu nói gì và cách khen con.
Tư duy logic là suy nghĩ có trình tự, dùng lý lẽ để đi từ điều đã biết đến kết luận hợp lý. Biểu hiện ở trẻ, giai đoạn phát triển và 6 trò chơi rèn logic tại nhà.
Trí tuệ cảm xúc (EQ) là khả năng nhận biết, hiểu và điều chỉnh cảm xúc của mình và người khác. Mô hình 4 nhánh, biểu hiện ở trẻ và 6 cách cha mẹ rèn EQ cho con.
Phản tư là nhìn lại trải nghiệm và suy nghĩ của chính mình để rút ra điều sẽ làm khác đi. Phân biệt phản tư với phản biện, tự trách và cách rèn cho trẻ.
Ngụy biện là lập luận nghe có vẻ hợp lý nhưng mắc lỗi khiến kết luận không đứng vững. 8 kiểu ngụy biện thường gặp kèm ví dụ gần gũi và cách dạy trẻ nhận ra.
Câu hỏi đóng có câu trả lời ngắn như có/không, câu hỏi mở mời người nghe giải thích. Ví dụ, khi nào dùng loại nào và cách hỏi để trẻ chịu kể nhiều hơn.
Suy luận là đi từ điều đã biết đến điều chưa biết. Giải thích suy luận diễn dịch, quy nạp và tìm lời giải thích hợp lý nhất, kèm ví dụ và trò chơi cho trẻ.
Tư duy độc lập là tự cân nhắc lý lẽ, bằng chứng để đi đến kết luận của mình thay vì chỉ làm theo số đông. Phân biệt với cứng đầu và 6 cách rèn cho trẻ tại nhà.
Nguyên nhân là điều làm một việc xảy ra, kết quả là việc xảy ra sau đó. Cách phân biệt nhân quả với trùng hợp, 4 lỗi hay gặp và trò chơi rèn tư duy cho trẻ.
Bằng chứng (evidence) là thông tin, dữ liệu, quan sát hoặc nguồn tư liệu được sử dụng để hỗ trợ hoặc kiểm tra một nhận định hay lập luận. Bằng chứng tốt không chỉ cần liên quan đến điều đang được bàn luận mà còn phải được xem xét về độ tin cậy, nguồn gốc và mức độ đủ để nâng đỡ kết luận.
Giả định (assumption) là điều được xem như đúng hoặc được ngầm chấp nhận mà chưa được chứng minh trực tiếp trong một lập luận. Nhận diện giả định giúp chúng ta phát hiện những điều đang bị bỏ qua, kiểm tra nền tảng của lập luận và xem liệu kết luận có còn đứng vững khi giả định đó thay đổi hay không.
Tiền đề (premise) là những mệnh đề, lý do hoặc thông tin được đưa ra để làm cơ sở cho một kết luận trong lập luận. Xác định và kiểm tra tiền đề giúp chúng ta biết kết luận có thực sự được nâng đỡ bởi những lý do đáng tin cậy hay không.
Một lập luận tốt là lập luận có tiền đề đáng tin cậy, bằng chứng phù hợp và lý do thực sự hỗ trợ cho kết luận. Đánh giá một lập luận còn đòi hỏi xem xét các giả định ẩn, khả năng phản bác và những lỗ hổng có thể khiến kết luận kém thuyết phục.
