Cách dạy con học toán lớp 1 tại nhà: 7 việc cha mẹ làm được mỗi ngày

Để dạy con học toán lớp 1 tại nhà, hãy cho con học bằng đồ vật thật trước, bằng hình vẽ sau, và bằng con số cuối cùng. Mỗi ngày chỉ cần 15 đến 20 phút: đếm đồ vật, tách và gộp số, luyện bảng cộng trừ trong phạm vi 10, so sánh số và gắn toán vào việc hằng ngày như xem giờ, đo đồ vật, đi chợ. Trẻ hiểu con số qua tay và mắt rồi mới nhớ được bằng đầu.

Toán lớp 1 học những gì?

Theo Chương trình môn Toán 2018, học sinh lớp 1 học bốn nhóm nội dung chính:

• Số và phép tính: đếm, đọc, viết, so sánh các số trong phạm vi 100; cộng, trừ (không nhớ) trong phạm vi 100.
• Hình học: nhận biết hình vuông, hình tròn, hình tam giác, hình chữ nhật, khối lập phương, khối hộp chữ nhật; vị trí trên, dưới, trái, phải.
• Đo lường: dài hơn, ngắn hơn; đo độ dài bằng xăng-ti-mét; xem giờ đúng; các ngày trong tuần.
• Giải toán: bài toán có lời văn đơn giản về thêm, bớt.

Nghe thì nhiều, nhưng gốc rễ của cả năm là hiểu số đến 10 và bảng cộng trừ trong phạm vi 10. Con chắc phần này thì phần sau đi rất nhanh.

7 việc cha mẹ làm được mỗi ngày

1. Đếm đồ vật thật

Đếm thìa, đếm bậc cầu thang, đếm quả trên đĩa. Cho con chạm tay vào từng vật khi đếm. Nhiều trẻ đếm miệng rất nhanh nhưng đếm vật lại sai vì "đếm nhanh hơn tay".

2. Tách và gộp số

Cho con 5 hạt đậu, chia vào hai tay: 5 là 2 và 3, là 1 và 4, là 5 và 0. Đây là nền móng để con hiểu phép cộng, phép trừ, không phải chỉ học thuộc.

3. Học bảng cộng trừ bằng "gia đình số"

Ba số 2, 3, 5 tạo thành một "gia đình": 2 + 3 = 5, 3 + 2 = 5, 5 − 2 = 3, 5 − 3 = 2. Học theo gia đình số giúp con hiểu phép trừ là ngược lại phép cộng và nhớ nhanh gấp đôi. Xem bài Bảng cộng, bảng trừ trong phạm vi 10.

4. So sánh mọi thứ

"Cốc nào nhiều nước hơn?", "Bút nào dài hơn?", "Ai có nhiều kẹo hơn?". So sánh là kỹ năng toán con dùng mỗi ngày. Xem cách dạy chi tiết trong bài Dạy con so sánh lớn hơn, bé hơn, bằng nhau.

5. Nói bài toán bằng chuyện đời thường

"Nhà mình có 4 người, thêm bà đến chơi là mấy người?". Trẻ lớp 1 giải bài toán có lời văn tốt hơn nhiều khi bài toán là chuyện của chính con.

6. Xem giờ và lịch

Mỗi tối hỏi con "Mấy giờ rồi?" khi kim dài chỉ số 12. Mỗi sáng hỏi "Hôm nay thứ mấy?". Gắn giờ và ngày với lịch sinh hoạt của con.

7. Chơi trò chơi toán

Cờ cá ngựa (đếm bước theo xúc xắc), domino, xếp hình, đi chợ giả với tiền giấy tự làm. Trò chơi giúp con luyện toán mà không thấy mình đang "học".

Những lỗi cha mẹ hay mắc

• Cho con học thuộc bảng cộng trước khi hiểu: con nhớ được nhưng không biết dùng khi gặp bài toán có lời văn.
• Cho con đếm ngón tay mãi: đếm ngón tay ở giai đoạn đầu là bình thường. Khi con đã hiểu, khuyến khích con nhớ các cặp số (như 3 và 7 là 10) để không phụ thuộc vào ngón tay.
• Học quá nhiều một lúc: trẻ 6 tuổi tập trung tốt khoảng 15 đến 20 phút. Học dài hơn thường kém hiệu quả.
• So sánh con với bạn: tốc độ học toán ở tuổi này chênh lệch nhiều và thường đuổi kịp nhau sau một thời gian.

Chuẩn bị trước khi vào lớp 1

Trẻ mầm non không cần biết cộng trừ trước khi vào lớp 1. Những gì có ích là đếm được đến 10, nhận biết số lượng, biết nhiều hơn và ít hơn, nhận biết vài hình đơn giản. Khóa Toán tiền tiểu học của TrenCay đi qua những nội dung này qua các bài như Nhiều hơn, ít hơn.

Câu hỏi thường gặp

Con lớp 1 cộng trừ chậm, có sao không?

Không sao nếu con hiểu cách làm. Tốc độ sẽ tăng khi con nhớ dần các cặp số. Chỉ nên lo nếu con chưa hiểu ý nghĩa của phép cộng, phép trừ sau nhiều tuần luyện bằng đồ vật.

Có nên cho con học toán tư duy hoặc bàn tính?

Có thể, nếu con thích và không bị quá tải. Điều cốt lõi vẫn là hiểu số và phép tính. Sách như Toán tư duy lớp 1 có thể dùng như bài luyện thêm vui vẻ, không thay thế việc học ở lớp.

Mỗi ngày nên cho con làm bao nhiêu bài toán?

Ít mà đều: 5 đến 10 phép tính, cộng thêm một bài toán "đời thường". Quan trọng là con làm đúng và hiểu, không phải làm nhiều.

Lời kết

Toán lớp 1 là năm con xây "cảm giác về số". Cha mẹ không cần là giáo viên, chỉ cần biến những việc hằng ngày thành bài toán nhỏ. Con có thể học theo từng bài trong khóa Toán lớp 1 của TrenCay.

Nguồn tham khảo

• Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chương trình giáo dục phổ thông môn Toán (ban hành kèm Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT), nội dung lớp 1.
• Sách giáo khoa Toán 1, bộ Kết nối tri thức với cuộc sống, NXB Giáo dục Việt Nam.
• National Research Council (2009), Mathematics Learning in Early Childhood: Paths Toward Excellence and Equity, National Academies Press.