Phía sau nỗi sợ giơ tay phát biểu
Thầy cô vừa cất tiếng "Ai biết câu này giơ tay?", lập tức cả lớp bỗng hóa thành những diễn viên Oscar chuyên nghiệp với kỹ năng ẩn thân thượng thừa. Bạn thì cắm mặt vào cuốn vở như thể đang giải mã mật mã quốc gia, đứa bên cạnh đột nhiên bận rộn xé nháp một cách vô cùng nghiêm túc, còn đứa bàn trên thì cúi sát đất tìm một cây bút ảo vừa rơi. Trong đầu bạn đáp án đã sẵn sàng, thậm chí còn đúng đến từng dấu chấm dấu phẩy nhưng hai cánh tay lúc ấy nặng như đeo hai quả tạ năm mươi cân. Cảm giác tim đập như nhảy đầm trong lồng ngực, mặt nóng bừng bừng chỉ vì sợ bị gọi tên thực chất là một "sự kiện thường niên" mà hầu như đứa trẻ nào cũng từng trải qua ít nhất vài chục lần trong đời học sinh.
Những kịch bản tồi tệ do não bộ tự thêu dệt
Sở dĩ tiếng gọi giơ tay lại trở thành nỗi ám ảnh là vì não bộ chúng ta có một tài năng thiên bẩm: tự sáng tác ra những kịch bản thảm họa trong vòng vài giây. Khi suy nghĩ về việc đứng dậy phát biểu, thứ xuất hiện trong đầu bạn không phải là viễn cảnh được khen ngợi mà là hàng loạt nỗi sợ. Bạn sợ mình trả lời sai và biến thành trò cười cho cả lớp. Bạn sợ giọng nói của mình bị run, bị lắp ba lắp bắp rồi lỡ lời nói ra những câu ngớ ngẩn. Bạn sợ tất cả mọi ánh mắt cùng lúc đổ dồn về phía mình như những tia laser soi xét. Nhìn chung, chúng ta sợ cảm giác bị tổn thương và sợ bị đánh giá là kém cỏi trước mặt người khác.
Trái tim đập nhanh không có nghĩa là bạn yếu đuối
Nhiều bạn thường tự dằn vặt bản thân rằng "sao mình nhút nhát và kém cỏi thế" nhưng thực ra, phản ứng sợ hãi đó hoàn toàn mang tính sinh học. Khi phải đứng trước sự chú ý của số đông, cơ thể bạn tự động bật chế độ bảo vệ trước nguy hiểm khiến nhịp tim tăng nhanh và mồ hôi tay tiết ra. Điều đó hoàn toàn bình thường và không hề định nghĩa bạn là một người yếu đuối. Ngay cả những diễn giả chuyên nghiệp hay các ngôi sao đứng trên sân khấu lớn đôi khi vẫn cảm thấy run rẩy trước giờ G. Sự khác biệt duy nhất là họ chấp nhận sự hồi hộp đó như một phần của cuộc chơi chứ không để nó làm đóng đóng toàn bộ suy nghĩ của mình.
Cái giá của sự an toàn trong bóng tối
Việc chọn cách im lặng và trốn trong vùng an toàn nghe thì có vẻ êm đềm nhưng nó lại âm thầm cướp đi của bạn rất nhiều cơ hội. Khi bạn không lên tiếng, những ý tưởng thú vị của bạn sẽ vĩnh viễn nằm lại trong đầu, không ai biết đến và cũng chẳng ai có cơ hội được lắng nghe. Dần dần, sự im lặng tạo thành một thói quen, biến bạn thành một khán giả thụ động trong chính giờ học của mình. Bạn để mặc cho người khác định hình không khí lớp học, chấp nhận bỏ qua cơ hội luyện tập sự tự tin – một kỹ năng cực kỳ quan trọng cho hành trình trưởng thành sau này. Sự an toàn khi giữ im lặng thực chất chỉ là một khoảng lặng gượng ép và đầy tiếc nuối.
Những bước tập luyện nhỏ để vượt qua nỗi sợ
Để hạ gục nỗi sợ phát biểu, bạn không cần phải lập tức trở thành một người hùng đứng lên hùng biện trôi chảy ngay ngày mai. Hãy bắt đầu bằng những bước đi rất nhỏ và nhẹ nhàng.
Lần tới, hãy thử giơ tay ở những câu hỏi dễ, những câu hỏi mà bạn nắm chắc đáp án tám chín phần mười để lấy lại sự tự tin ban đầu. Nếu sợ giọng nói bị run, bạn có thể nhẩm nhanh câu trả lời trong đầu một đến hai lần trước khi đứng dậy hoặc nhìn vào khoảng không giữa hai người bạn đối diện thay vì nhìn thẳng vào mắt từng người. Hãy nhớ rằng, lớp học là nơi để học và phạm sai lầm, giáo viên giơ câu hỏi ra là để tìm kiếm sự tương tác chứ không phải để gài bẫy hay hạ bệ bạn.
Mọi người thực ra ít quan tâm đến sai lầm của bạn hơn bạn nghĩ
Điều cuối cùng và cũng là giải pháp giải thoát tâm lý lớn nhất: thế giới này không rảnh rỗi để ghi nhớ những sơ suất của bạn lâu đến thế đâu. Hãy thử nhớ lại xem, tuần trước có ai trong lớp trả lời sai một câu hỏi không? Khả năng cao là bạn chẳng thể nhớ nổi hoặc nếu nhớ thì cũng thấy nó hoàn toàn bình thường. Mọi người xung quanh cũng vậy, họ bận rộn lo lắng cho những nỗi sợ của chính họ nhiều hơn là ngồi soi xét một câu nói vấp của bạn. Nếu có lỡ phát biểu sai hay nói vấp, hãy cứ mỉm cười, bình tĩnh ngồi xuống và tự thưởng cho mình một điểm cộng vì đã dũng cảm giơ tay. Bước qua nỗi sợ chỉ đơn giản là việc bạn dám giơ tay lên một lần dù đôi bàn tay ấy vẫn còn đang hơi run rẩy.
Câu hỏi thường gặp
Sợ giơ tay phát biểu có phải là nhút nhát không?
Không hẳn. Rất nhiều người, kể cả người lớn, thấy run khi nói trước đám đông. Nỗi sợ này thường đến từ việc lo bị chê hoặc nói sai, chứ không có nghĩa là bạn kém cỏi.
Làm sao để bớt run khi phát biểu?
Hít thở chậm vài lần, chuẩn bị trước một câu ngắn, và bắt đầu từ những lần nói nhỏ như trả lời một câu dễ. Mỗi lần nói xong là một lần não ghi nhớ rằng mọi chuyện vẫn ổn.
Cha mẹ có thể giúp con thế nào?
Đừng ép con phải phát biểu. Hãy khen sự cố gắng khi con dám nói, kể cả khi câu trả lời chưa đúng, và cùng con tập nói ở nhà, ví dụ kể lại một câu chuyện trong bữa cơm.
Đọc thêm
Bình luận (0)
Tham gia thảo luận về bài viết này
Viết bình luận
Ý kiến của bạn giúp cộng đồng học tập TrenCay ngày càng hoàn thiện hơn.