Người đàn ông mang tên Ove: review, tóm tắt và bài học

Người đàn ông mang tên Ove là tiểu thuyết của nhà văn Thụy Điển Fredrik Backman, kể về một ông già 59 tuổi khó tính, cứng nhắc, sống khép kín sau khi mất vợ, cho đến khi một gia đình hàng xóm mới chuyển đến làm đảo lộn cuộc sống của ông. Cuốn sách hài hước mà thấm thía, nói về mất mát, lòng tốt và việc con người cần nhau như thế nào.

Bản tiếng Việt do NXB Trẻ phát hành, dịch giả Hoàng Anh, khổ 13x20 cm, 452 trang. Nguyên tác tiếng Thụy Điển En man som heter Ove ra mắt năm 2012 và đã trở thành hiện tượng xuất bản quốc tế.

Tóm tắt nội dung (không tiết lộ kết)

Ove là người của nguyên tắc. Mỗi sáng ông đi tuần quanh khu nhà, kiểm tra xe đỗ sai chỗ, rác vứt sai thùng, và cho rằng gần như mọi người xung quanh đều kém cỏi. Sau khi người vợ Sonja qua đời và bị buộc nghỉ việc, Ove thấy cuộc sống không còn ý nghĩa.

Mọi dự định của ông liên tục bị phá ngang: một cặp vợ chồng trẻ cùng hai cô con gái nhỏ chuyển đến, lùi xe chuyển nhà đâm vào hộp thư nhà ông; một con mèo hoang lấm lem cứ quanh quẩn trước cửa; rồi những người hàng xóm cũ, những người ông từng giận, lần lượt cần ông giúp. Xen giữa hiện tại là những hồi ức về tuổi trẻ của Ove, về Sonja, giúp người đọc hiểu vì sao ông trở thành con người như vậy.

Vì sao cuốn sách được yêu thích?

• Hài hước kiểu Bắc Âu: những đoạn Ove càu nhàu, cãi nhau với máy bán vé hay nhân viên cửa hàng khiến người đọc bật cười.
• Nhân vật "khó ưa" mà dễ thương: người đọc bắt đầu bằng việc thấy Ove phiền phức và kết thúc bằng việc thương ông.
• Cấu trúc đan xen quá khứ, hiện tại: mỗi chương hé lộ thêm một mảnh đời của Ove, giống như bóc dần lớp vỏ cứng.
• Được chuyển thể thành công: phim Thụy Điển năm 2015 nhận đề cử Oscar Phim nói tiếng nước ngoài hay nhất; năm 2022 Hollywood làm lại với tên A Man Called Otto, do Tom Hanks đóng chính.

5 bài học từ Người đàn ông mang tên Ove

1. Đằng sau sự khó tính thường là một câu chuyện

Ove cộc cằn không phải vì ông xấu, mà vì ông đã trải qua nhiều mất mát và chưa từng học cách nói ra. Bài học này rất gần với giá trị khoan dung: trước khi phán xét, hãy thử hiểu.

2. Lòng tốt có thể đến từ những người không ngờ nhất

Cô hàng xóm trẻ Parvaneh không bỏ cuộc trước sự lạnh lùng của Ove. Sự kiên nhẫn và tử tế của cô từ từ kéo ông ra khỏi nỗi cô đơn. Đọc thêm về giá trị yêu thương.

3. Nguyên tắc tốt, nhưng con người quan trọng hơn

Ove sống theo luật lệ đến mức cứng nhắc. Câu chuyện cho thấy nguyên tắc có giá trị khi phục vụ con người, chứ không phải ngược lại.

4. Mất mát cần được chia sẻ

Ove mang nỗi đau một mình. Chỉ khi có người bước vào đời ông, nỗi đau mới bắt đầu dịu đi. Cuốn sách nhẹ nhàng nhắc rằng không ai nên một mình khi buồn.

5. Một người cũng có thể thay đổi cả cộng đồng

Từ chỗ là "ông già hay càu nhàu", Ove dần trở thành người mà cả khu phố dựa vào. Sự giúp đỡ nhỏ, đều đặn có sức mạnh lớn.

Có nên cho con đọc Người đàn ông mang tên Ove?

Đây là tiểu thuyết viết cho người lớn, nhưng phù hợp với tuổi teen từ khoảng 14–15 tuổi trở lên nếu có cha mẹ đọc cùng. Ngôn ngữ dễ đọc, không có cảnh bạo lực hay nội dung người lớn, nhưng chủ đề khá nặng: mất người thân, nỗi cô đơn, và việc nhân vật chính có lúc muốn từ bỏ cuộc sống.

Với trẻ nhỏ hơn, cha mẹ có thể kể lại những đoạn vui về Ove và con mèo, hoặc những lần Ove giúp hàng xóm, để nói về lòng tốt và sự kiên nhẫn.

Câu hỏi thảo luận khi đọc cùng con

1. Ấn tượng đầu tiên của con về Ove là gì? Đến cuối sách, con có nghĩ khác không? Điều gì làm con thay đổi suy nghĩ?
2. Vì sao Parvaneh không bỏ cuộc với Ove dù ông rất khó chịu?
3. Ove rất coi trọng nguyên tắc. Khi nào nguyên tắc là tốt, khi nào nó trở nên quá cứng nhắc?
4. Trong cuộc sống của con có ai giống Ove không? Con có thể làm gì để hiểu người đó hơn?
5. Nếu con là hàng xóm của Ove, con sẽ làm gì?

Câu hỏi 1 là một bài tập phản tư tốt: nhìn lại vì sao suy nghĩ của mình đã thay đổi.

Câu hỏi thường gặp

Người đàn ông mang tên Ove có bao nhiêu trang?

Bản tiếng Việt của NXB Trẻ dày 452 trang, khổ 13x20 cm, do Hoàng Anh dịch.

Tác giả Fredrik Backman còn viết những cuốn nào?

Fredrik Backman (sinh năm 1981) là nhà văn Thụy Điển, nổi tiếng với những tiểu thuyết về các nhân vật bình thường mà đáng nhớ. Sau Ove, ông viết My Grandmother Asked Me to Tell You She's Sorry, Britt-Marie Was Here, bộ ba Beartown và Anxious People (tên tiếng Anh). Ove là tiểu thuyết đầu tay của ông.

Nên đọc sách trước hay xem phim trước?

Nên đọc sách trước. Sách có nhiều chi tiết về quá khứ của Ove và Sonja mà phim phải lược bớt. Sau khi đọc, xem phim cùng con và so sánh là một hoạt động thú vị.

Lời kết

Người đàn ông mang tên Ove là cuốn sách khiến người đọc vừa cười vừa khóc, và nhìn những "ông Ove" quanh mình bằng ánh mắt khác. Đây là lựa chọn tốt để cha mẹ và con tuổi teen cùng đọc và cùng nói chuyện về những điều quan trọng. Xem sách Người đàn ông mang tên Ove tại thư viện TrenCay, hoặc đọc thêm 12 giá trị sống cho trẻ.

Nguồn tham khảo

• NXB Trẻ, Người đàn ông mang tên Ove (thông tin xuất bản).
• A Man Called Ove, Wikipedia (thông tin nguyên tác và chuyển thể).