TreeKid

Lớp 3

Số La Mã: bảng số La Mã từ 1 đến 21 và cách đổi

Bảng số La Mã từ 1 đến 21 và công cụ đổi số thường sang số La Mã (1 đến 3999) và ngược lại, kèm quy tắc viết, bài luyện tự chấm và bản in.

12 = XII

Cách ghép: X + I + I

Bảng số La Mã từ 1 đến 21

Bảy chữ số La Mã cơ bản

  • I

    1

  • V

    5

  • X

    10

  • L

    50

  • C

    100

  • D

    500

  • M

    1000

  • Chữ nhỏ đứng sau chữ lớn thì cộng: VI=5+1=6.\mathrm{VI} = 5 + 1 = 6\text{.}
  • Chữ nhỏ đứng trước chữ lớn thì trừ: IV=5−1=4,\mathrm{IV} = 5 - 1 = 4\text{,} IX=10−1=9.\mathrm{IX} = 10 - 1 = 9\text{.}
  • I, X, C, M viết liền nhau nhiều nhất ba lần (III=3,\mathrm{III} = 3\text{,} XXX=30\mathrm{XXX} = 30).

Số La Mã là gì?

Số La Mã là cách viết số bằng các chữ cái I, V, X, L, C, D, M. Chúng ta gặp chúng trên mặt đồng hồ, khi đánh số chương sách, số thế kỷ hay số thứ tự các cấp học. Ở lớp 3, con được làm quen với chữ số La Mã, thường là các số từ I đến XII và xa hơn một chút. Công cụ này cho phép đổi cả hai chiều, từ số thường sang số La Mã và ngược lại.

Cách dùng

  • Gõ một số từ 1 đến 3999 hoặc một số La Mã vào ô. Kết quả và cách ghép hiện ngay.
  • Bấm vào một dòng trong bảng 1 đến 21 để xem nhanh.
  • Đọc phần quy tắc bên phải bảng và đối chiếu với các ví dụ.

Quy tắc viết số La Mã

Bảy ký hiệu cơ bản

Bảy chữ số La Mã
I=1, V=5, X=10, L=50, C=100, D=500, M=1000\mathrm{I}=1,\ \mathrm{V}=5,\ \mathrm{X}=10,\ \mathrm{L}=50,\ \mathrm{C}=100,\ \mathrm{D}=500,\ \mathrm{M}=1000
Trong đó
I\mathrm{I}
một (1)
V\mathrm{V}
năm (5)
X\mathrm{X}
mười (10)
L\mathrm{L}
năm mươi (50)
C\mathrm{C}
một trăm (100)
D\mathrm{D}
năm trăm (500)
M\mathrm{M}
một nghìn (1000)

Các số khác được ghép từ những ký hiệu này.

Cộng và trừ

Ký hiệu nhỏ đứng sau thì cộng
VI=V+I=5+1=6\mathrm{VI} = \mathrm{V} + \mathrm{I} = 5 + 1 = 6
Trong đó
V\mathrm{V}
năm (5), ký hiệu lớn đứng trước
I\mathrm{I}
một (1), ký hiệu nhỏ đứng sau nên cộng thêm

Tương tự XII=10+2=12\mathrm{XII} = 10 + 2 = 12.

Ký hiệu nhỏ đứng trước thì trừ
IV=V−I=5−1=4\mathrm{IV} = \mathrm{V} - \mathrm{I} = 5 - 1 = 4
Trong đó
I\mathrm{I}
một (1), ký hiệu nhỏ đứng trước nên bị trừ đi
V\mathrm{V}
năm (5), ký hiệu lớn đứng sau

Tương tự IX=10−1=9\mathrm{IX} = 10 - 1 = 9. Chỉ dùng I trước V và X, dùng X trước L và C, dùng C trước D và M.

Không viết quá ba lần liên tiếp

Một ký hiệu I, X, C, M chỉ viết liền nhau tối đa ba lần: III là 3 nhưng 4 phải viết IV chứ không viết IIII. Các ký hiệu V, L, D không viết lặp lại.

Gợi ý cho phụ huynh

Cùng con quan sát chiếc đồng hồ có số La Mã trong nhà hoặc tìm số La Mã trên mục lục sách. Trò chơi nhỏ: bố mẹ nói một số, con viết số La Mã trên giấy rồi dùng công cụ để kiểm tra. Số thứ tự La Mã không có ký hiệu cho số 0, nên đừng cho con tìm “số 0 La Mã”.

Luyện tập cùng con

Con làm xong bấm “Kiểm tra” để xem đúng sai. Bản in có chỗ để con viết đáp án.

  1. Câu 1.Số 4 viết bằng số La Mã là gì?

  2. Câu 2.Số La Mã IX là số mấy?

  3. Câu 3.Số 12 viết bằng số La Mã là gì?

  4. Câu 4.Số La Mã XVIII là số mấy?

  5. Câu 5.Số 20 viết bằng số La Mã là gì?