Bảng tuần hoàn các nguyên tố hóa học là gì?
Bảng tuần hoàn sắp xếp 118 nguyên tố đã biết theo chiều tăng dần của số hiệu nguyên tử Z (số proton trong hạt nhân). Các nguyên tố có tính chất hóa học tương tự nhau được xếp vào cùng một cột gọi là nhóm, các hàng ngang gọi là chu kì. Bảng có 7 chu kì và 18 nhóm theo cách đánh số hiện hành.
Cách dùng bảng ở trên
- Bấm vào một ô để xem tên, số hiệu, khối lượng nguyên tử, chu kì, nhóm, khối s/p/d/f và phân loại.
- Với Z từ 1 đến 36, công cụ hiện thêm cấu hình electron ở trạng thái cơ bản.
- Gõ tên, ký hiệu hoặc số hiệu vào ô tìm kiếm: các ô không khớp sẽ mờ đi.
- Bấm nhãn màu để chỉ xem một loại nguyên tố, ví dụ kim loại kiềm hay khí hiếm.
- Chuyển sang dạng danh sách khi dùng điện thoại nhỏ để tra nhanh theo từng dòng.
Cách đọc một ô nguyên tố
Số hiệu nguyên tử và khối lượng nguyên tử
Số hiệu nguyên tử bằng số proton, trong nguyên tử trung hòa cũng bằng số electron. Khối lượng nguyên tử là khối lượng trung bình có tính đến các đồng vị, tính bằng đơn vị cacbon. Khi làm bài tập, sách giáo khoa thường làm tròn: H = 1, C = 12, O = 16, Na = 23, Cl = 35,5, Fe = 56, Cu = 64.
Chu kì và nhóm
Số thứ tự chu kì bằng số lớp electron của nguyên tử. Với các nguyên tố nhóm A (nhóm 1, 2 và 13 đến 18), số electron lớp ngoài cùng quyết định tính chất: nhóm 1 có 1 electron ngoài cùng (kim loại kiềm), nhóm 17 có 7 (halogen), nhóm 18 có 8 hoặc 2 với heli (khí hiếm, rất trơ).
Quy luật biến đổi
Trong một chu kì, đi từ trái sang phải tính kim loại giảm và tính phi kim tăng. Trong một nhóm A, đi từ trên xuống dưới tính kim loại tăng và tính phi kim giảm. Đây là cơ sở để so sánh tính chất các nguyên tố mà không cần học thuộc từng chất.
Ghi chú về dữ liệu
Khối lượng nguyên tử theo bảng của IUPAC, làm tròn đến 5 chữ số có nghĩa. Nguyên tố không có đồng vị bền được ghi số khối của đồng vị bền nhất trong ngoặc đơn. Phân loại các nguyên tố từ số 104 trở đi chỉ là dự đoán vì chúng tồn tại cực ngắn.