Bảng tính tan của axit, bazơ và muối trong nước

Bảng tính tan dùng để làm gì?

Khi viết phương trình phản ứng trao đổi trong dung dịch, ta cần biết sản phẩm nào là chất kết tủa, chất nào tan. Phản ứng trao đổi chỉ xảy ra khi có chất kết tủa, chất khí hoặc chất điện li yếu. Bảng tính tan giúp bạn xác định nhanh các chất kết tủa như $\mathrm{BaSO_{4}}$, AgCl, $\mathrm{CaCO_{3}}$, $\mathrm{Cu(OH)_{2}}$.

Cách đọc bảng

• Hàng là cation (ion dương), cột là anion (ion âm hoặc gốc axit).
• Chữ t: tan. Chữ k: không tan, tức là kết tủa. Chữ i: ít tan, thường coi là kết tủa nhẹ.
• Chữ b: dễ bay hơi. Chữ kb: không bay hơi. Dấu -: không tồn tại hoặc bị nước phân hủy.
• Bấm một ô để xem công thức hợp chất và ý nghĩa của ô đó.

Quy tắc nhớ nhanh

Các nhóm chất luôn tan

Muối nitrat đều tan. Muối của kim loại kiềm (Na, K) và muối amoni đều tan. Hầu hết muối clorua và sunfat tan.

Các ngoại lệ cần nhớ

• Muối clorua: AgCl không tan, $\mathrm{PbCl_{2}}$ ít tan.
• Muối sunfat: $\mathrm{BaSO_{4}}$ và $\mathrm{PbSO_{4}}$ không tan; $\mathrm{CaSO_{4}}$ và $\mathrm{Ag_{2}SO_{4}}$ ít tan.
• Muối cacbonat, photphat, sunfua: hầu hết không tan, trừ muối của kim loại kiềm.
• Bazơ: chỉ NaOH, KOH, $\mathrm{Ba(OH)_{2}}$ tan; $\mathrm{Ca(OH)_{2}}$ ít tan; các bazơ còn lại không tan.

Màu kết tủa thường gặp

$\mathrm{Cu(OH)_{2}}$ xanh lam, $\mathrm{Fe(OH)_{3}}$ nâu đỏ, $\mathrm{Fe(OH)_{2}}$ trắng xanh, AgCl trắng, $\mathrm{BaSO_{4}}$ trắng. Ghi nhớ màu giúp giải nhanh bài nhận biết chất.

Bảng này ở nhiệt độ thường. Kết quả có thể thay đổi nếu đun nóng hoặc thay đổi nồng độ.