Biện pháp tu từ là gì?
Biện pháp tu từ là cách sử dụng ngôn ngữ có chủ đích để câu văn, câu thơ giàu hình ảnh, gợi cảm xúc và có sức biểu đạt cao hơn so với cách nói thông thường. Nhận biết và nêu đúng tác dụng của biện pháp tu từ là kĩ năng thường gặp trong phần đọc hiểu và bài kiểm tra Ngữ văn từ lớp 6 đến lớp 9.
Cách dùng bảng tra
- Gõ tên biện pháp hoặc từ khóa trong ví dụ để lọc nhanh danh sách.
- Mỗi biện pháp có khái niệm, tác dụng, ví dụ và dấu hiệu nhận biết ngắn gọn.
- Làm 5 câu luyện bên dưới để kiểm tra mình đã phân biệt được các biện pháp dễ nhầm chưa.
Cách phân biệt các biện pháp dễ nhầm
So sánh và ẩn dụ
So sánh có từ so sánh (như, tựa, giống, bao nhiêu… bấy nhiêu) và nêu cả hai vế. Ẩn dụ giấu đi vế được so sánh, gọi tên sự vật này bằng tên sự vật khác dựa trên nét tương đồng về hình thức, cách thức, phẩm chất hoặc cảm giác.
Ẩn dụ và hoán dụ
Ẩn dụ dựa trên quan hệ tương đồng. Hoán dụ dựa trên quan hệ gần gũi, đi kèm như bộ phận với toàn thể, vật chứa với vật bị chứa, dấu hiệu với sự vật, cái cụ thể với cái trừu tượng.
Nhân hóa
Dùng từ ngữ vốn chỉ hoạt động, tính cách, suy nghĩ của con người để miêu tả đồ vật, con vật, cây cối hay hiện tượng thiên nhiên, làm thế giới vô tri trở nên gần gũi.
Cách trả lời câu hỏi “nêu tác dụng”
Một câu trả lời đủ ý gồm ba bước: gọi tên biện pháp, chỉ ra từ ngữ làm nên biện pháp, rồi nêu tác dụng đối với nội dung (làm hình ảnh sinh động hơn, nhấn mạnh cảm xúc, thể hiện thái độ của tác giả). Tránh nêu tác dụng chung chung; hãy gắn với từng câu thơ, câu văn cụ thể.