Trẻ dùng điện thoại bao nhiêu là đủ? Khuyến nghị theo độ tuổi và cách giảm

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), trẻ dưới 2 tuổi không nên xem màn hình, trẻ 2 đến 4 tuổi xem tối đa 1 giờ mỗi ngày, càng ít càng tốt. Với trẻ từ 6 tuổi, Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP) không đưa ra một con số cố định mà khuyên cha mẹ đặt giới hạn rõ ràng, nhất quán, để màn hình không chiếm thời gian ngủ, vận động, học và trò chuyện trong gia đình. Thời gian là một phần; nội dung con xem và việc có người lớn cùng xem cũng quan trọng không kém.

Khuyến nghị theo từng độ tuổi

• Dưới 1 tuổi: không xem màn hình (WHO).
• 1 tuổi: không khuyến nghị xem màn hình. AAP cho phép gọi video với người thân.
• 2 đến 4 tuổi: tối đa 1 giờ mỗi ngày, ưu tiên nội dung chất lượng cao và có cha mẹ cùng xem, cùng nói chuyện (WHO, AAP).
• Từ 6 tuổi trở lên: đặt giới hạn nhất quán về thời gian và loại nội dung; đảm bảo con ngủ đủ, vận động ít nhất 1 giờ mỗi ngày và có thời gian không màn hình (AAP).

WHO cũng khuyến nghị trẻ 3 đến 4 tuổi vận động ít nhất 180 phút mỗi ngày và ngủ 10 đến 13 tiếng. Màn hình thường "lấy" thời gian từ chính những hoạt động này.

Màn hình ảnh hưởng đến trẻ thế nào?

• Giấc ngủ: dùng màn hình buổi tối, nhất là trong phòng ngủ, làm trẻ ngủ muộn và ngủ kém hơn.
• Ngôn ngữ ở trẻ nhỏ: trẻ dưới 3 tuổi học nói chủ yếu qua trò chuyện qua lại với người thật. Thời gian xem video thụ động thường thay thế thời gian trò chuyện đó.
• Vận động và cân nặng: ngồi xem lâu làm giảm thời gian chạy nhảy.
• Khả năng tập trung với việc chậm: nội dung nhanh, nhiều phần thưởng có thể làm việc đọc sách, làm bài trở nên "nhàm" hơn trong mắt trẻ. Xem: Trẻ mất tập trung khi học.

Không phải mọi thời gian màn hình đều như nhau. Gọi video với ông bà, xem một chương trình khoa học cùng bố mẹ rồi trò chuyện, khác rất nhiều với việc lướt video ngắn một mình hàng giờ.

Dấu hiệu trẻ dùng điện thoại quá mức

• Cáu giận dữ dội, khóc la khi bị lấy điện thoại.
• Mất hứng thú với đồ chơi, bạn bè, hoạt động ngoài trời trước đây con thích.
• Lén dùng điện thoại, nói dối về thời gian dùng.
• Ngủ muộn, mệt mỏi buổi sáng, kết quả học giảm.
• Chỉ chịu ăn hoặc chịu ngồi yên khi có màn hình.

7 cách giảm thời gian màn hình

1. Lập "kế hoạch màn hình gia đình": cả nhà cùng thống nhất khi nào, ở đâu, bao lâu. AAP có công cụ Family Media Plan để tham khảo.
2. Vùng không màn hình: bàn ăn, phòng ngủ.
3. Giờ không màn hình: một tiếng trước khi ngủ, trong bữa ăn, khi làm bài.
4. Có sẵn hoạt động thay thế: sách, đồ chơi xếp hình, đồ vẽ, đi dạo. Trẻ khó bỏ màn hình nếu không có gì khác để làm. Xem: Vì sao đọc sách giấy vẫn tốt cho trẻ hơn màn hình?
5. Báo trước khi hết giờ: "Còn 5 phút nữa", rồi tắt đúng hẹn. Hẹn giờ bằng đồng hồ giúp trẻ đỡ phản kháng.
6. Cùng xem, cùng nói: hỏi con về nội dung, biến thời gian xem thành thời gian trò chuyện.
7. Cha mẹ làm gương: trẻ học thói quen dùng điện thoại từ người lớn trong nhà nhiều hơn từ lời dặn.

Câu hỏi thường gặp

Cho con xem video học tiếng Anh, học chữ có tính vào thời gian màn hình không?

Có. Nội dung giáo dục tốt hơn nội dung giải trí vô bổ, nhưng vẫn là thời gian màn hình. Với trẻ nhỏ, học qua tương tác với người thật vẫn hiệu quả hơn.

Cho con xem điện thoại khi ăn có sao không?

Nên tránh. Trẻ vừa ăn vừa xem thường không chú ý đến cảm giác no, đói, và mất đi thời gian trò chuyện trong bữa ăn. Thói quen này cũng khó bỏ khi đã hình thành.

Trẻ mấy tuổi nên có điện thoại riêng?

Không có độ tuổi chuẩn. Cha mẹ nên cân nhắc mức độ trưởng thành của con, nhu cầu liên lạc thật sự và khả năng đặt giới hạn. Nếu cho con dùng, hãy bật chế độ kiểm soát của phụ huynh và thống nhất quy tắc từ đầu.

Lời kết

Mục tiêu không phải là cấm hẳn màn hình, mà là giữ cho màn hình ở đúng chỗ: không lấy mất giấc ngủ, vận động, sách vở và những cuộc trò chuyện của gia đình.

Nguồn tham khảo

• Tổ chức Y tế Thế giới (2019), To grow up healthy, children need to sit less and play more.
• Viện Hàn lâm Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), Media and Children.
• AAP, Family Media Plan, HealthyChildren.org.