Mình thấy mình chẳng giỏi gì

Một ngày đẹp trời, chẳng vì lý do gì cả, bạn ngồi thừ người ra ở góc bàn học, nhìn cái bút chì lăn từ đầu bàn đến cuối bàn rồi tự nhiên thấy tim mình hẫng đi một nhịp. Bất chấp việc bạn vừa tự tay hoàn thành xong một bài tập khó hay vừa giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa ngăn nắp, một giọng nói thì thầm siêu vô lý vẫn cất lên trong đầu: "Này, hình như mày chẳng có cái tài cán gì ra trò trên đời này cả!". Thế là xong, chẳng cần ai chê bai, bạn tự tay nhấn nút biến mình thành một nhân vật mờ nhạt, vụng về và vô dụng nhất hành tinh.

Cái cảm giác đó nó cay đắng và trĩu nặng lắm, tớ biết chứ. Nhìn sang bàn bên cạnh thấy đứa bạn vẽ một bức tranh đẹp ngất ngây, nhìn lên bàn trên thấy bạn mình giơ tay phát biểu vèo vèo được thầy cô khen nức nở, tự nhiên bạn cảm thấy mình giống như một chấm tròn mờ nhạt bị bỏ quên ở góc trang giấy. Bạn bối rối, tủi thân và chỉ muốn chui tọt vào một góc nào đó để không ai chú ý đến mình nữa.

Trò chơi khăm ngớ ngẩn của bộ não

Gạt nước mắt sang một bên và lắng nghe tớ nói nhé! Nếu từng rơi vào cái hố cảm xúc "mình chẳng giỏi gì", bạn tuyệt đối không phải là sinh vật duy nhất trên trái đất bị dốt hay lỗi thời đâu.

Các nhà tâm lý học gọi cái trò hề này của bộ não là hiện tượng "Thiên vị xác nhận" (Confirmation Bias). Hiểu nôm na là khi bạn vừa nảy ra một suy nghĩ đen tối kiểu "mình kém cỏi quá", bộ não sẽ ngay lập tức bật chế độ "máy soi" siêu đẳng. Nó sẽ lôi bằng sạch tất cả những vụng về của bạn từ hồi lớp 1 lên để làm bằng chứng: Lần làm vỡ chiếc cốc yêu thích của mẹ, lần kiểm tra bài cũ bị ăn điểm 3 tròn trĩnh hay cú sút bóng hụt làm cả đội thua trận. Đồng thời, nó cố tình giả vờ "mù tịt" trước những lần bạn làm việc tốt hay đạt điểm cao. Thêm cái tính hay lấy "mặt yếu" của mình đi so sánh với "mặt mạnh nhất" của đứa khác, bạn nghiễm nhiên tự biến mình thành một nhân vật quần chúng mờ nhạt đến mức tội nghiệp.

Nhầm lẫn to đùng về hai chữ "giỏi giang"

Thế giới này hình như đang bị "ngáo" chuẩn mực khi cứ bắt chúng mình phải học đứng nhất lớp, phải đeo cúp vàng rực rỡ hay hát hay như ca sĩ thì mới được tính là giỏi. Chúng mình bị đóng khung trong những bài kiểm tra chấm điểm bằng số để rồi tự gieo vào đầu niềm tin sai lệch rằng nếu không có điểm 10, mình sẽ là kẻ thất bại.

Nhưng thực ra, trí thông minh có hàng trăm hình thù khác nhau mà trường học đôi khi chẳng bao giờ có một bài kiểm tra nào để chấm điểm. Việc bạn luôn là đứa nhớ mang theo giấy ăn cho cả nhóm, biết cách ngồi yên lặng lắng nghe một đứa bạn đang buồn mà không ngắt lời hay luôn kiên nhẫn gỡ mớ dây tai nghe bị rối tung mà không nổi giận – đó chính là sự giỏi giang về sự tinh tế và lòng đồng cảm. Những "siêu năng lực" ẩn mình ấy không tạo ra tiếng pháo tay rầm rộ, cũng chẳng được trao giấy khen đỏ chói nhưng nó khiến bạn trở thành một con người cực kỳ ấm áp, dễ thương và vô giá trong mắt những người xung quanh.

Con cá không cần phải đi thi leo cây

Nếu bạn đánh giá một con cá bằng khả năng leo cây của nó, nó sẽ sống cả đời với niềm tin rằng mình thật ngu ngốc. Bạn thấy đấy, bạn có thể không phải là một chú khỉ nhanh nhẹn trên cành cây nhưng biết đâu bạn lại là một chú cá bơi siêu giỏi dưới đại dương xanh thì sao?

Đừng tự dằn dằn dằn xé bản thân chỉ vì bạn không thể tỏa sáng theo cách của người khác. Bạn đơn giản là một hạt giống đặc biệt đang chờ đúng mùa để nảy mầm mà thôi. Có những loài hoa nở rực rỡ vào mùa xuân nhưng cũng có những loài hoa lặng lẽ đợi đến mùa đông lạnh giá mới bắt đầu tỏa hương ngào ngạt.

Thay vì ngồi một chỗ than ngắn thở dài và tự dán nhãn "vô dụng" lên trán mình, hãy cứ thoải mái quăng mình vào những trải nghiệm mới. Thử tập nấu một món ăn đơn giản, thử trồng một chậu cây nho nhỏ, thử chăm sóc một chú mèo hoang hay thử vẽ một hình nguệch ngoạc vô tri nào đó vào góc vở. Cứ làm sai thoải mái, cứ lóng ngóng vụng về, vì chính từ những lần thử nghiệm đó, bạn mới vô tình phát hiện ra cái "món nghề" siêu đẳng cấp mà vũ trụ đã lén nhét vào người bạn.

Chẳng ai sinh ra trên đời này để làm một bản sao hoàn hảo của người khác hay làm một cái máy giải toán không biết mệt mỏi cả. Bạn xuất hiện ở đây, với nụ cười chân thành, với trái tim biết thương yêu và sự nỗ lực nhỏ bé mỗi ngày, đã là một điều cực kỳ tuyệt vời rồi. Mỗi sáng thức dậy, chỉ cần bạn cố gắng tốt hơn chính bản thân mình của ngày hôm qua một tẹo, dù chỉ là 1% thì bạn đã là một nhà vô địch siêu ngầu rồi đấy. Thế nên, hãy hít một hơi thật sâu, vỗ vai tự động viên mình một cái, gạt bỏ mấy cái suy nghĩ linh tinh ra khỏi đầu và tiếp tục tận hưởng ngày hôm nay thật vui vẻ nhé!