Nếu con sống một cuộc đời bình thường thì sao?

Trong thế giới hiện đại đầy áp lực, nơi sự thành công thường được đong đếm bằng danh vị, tài sản hay những bài viết vinh danh trên truyền thông, không ít cha mẹ gánh trên vai một kỳ vọng vô hình: Con mình phải trở nên phi thường.

Nhưng đã bao giờ giữa những nỗi lo toan bận rộn, chúng ta tự dừng lại và tự hỏi: Nếu con mình lớn lên, chỉ làm một công việc bình thường, sống một cuộc đời bình dị và không có bất kỳ hào quang nào thì liệu đó có phải là một thất bại?

Định kiến về sự phi thường và cái bẫy kỳ vọng

Chúng ta đang sống trong một xã hội bị bao trùm bởi sự vội vã và nỗi sợ bị bỏ lại phía sau. Từ khi con mới chập chững biết đi, cha mẹ đã vô tình bị cuốn vào cuộc đua ghi danh con vào các lớp năng khiếu, trường chuyên, lớp chọn với niềm tin rằng đó là con đường duy nhất để con có một tương lai rực rỡ. Sự "bình thường" bỗng nhiên trở thành một khái niệm gợi lên sự lo âu, thậm chí bị đánh đồng với sự tầm thường hay thiếu nỗ lực.

Tuy nhiên, nếu nhìn lại một cách thấu đáo, đại đa số con người trên thế giới này đều đang sống những cuộc đời vô cùng bình thường. Họ là những người thợ điện, cô giáo mầm non, nhân viên văn phòng, bác sĩ tuyến huyện hay người bán hàng ở góc phố. Họ không xuất hiện trên bìa tạp chí, không có hàng triệu người theo dõi trên mạng xã hội nhưng họ chính là những mắt xích âm thầm giữ cho xã hội này vận hành một cách bình yên. Việc gán ghép rằng con phải trở nên phi thường mới đáng tự hào vô tình tạo nên một gánh nặng tâm lý quá sức khiến nhiều đứa trẻ lớn lên trong cảm giác luôn cảm thấy mình "chưa đủ tốt".

Góc nhìn tâm lý học về hạnh phúc đích thực

Các nghiên cứu tâm lý học về sự viên mãn của con người đã chỉ ra rằng, mức độ hạnh phúc không tỷ lệ thuận với mức độ nổi tiếng hay sự giàu có vượt trội. Nghiên cứu nổi tiếng kéo dài hơn 80 năm của Đại học Harvard về sự phát triển của người trưởng thành (Harvard Study of Adult Development) đã đưa ra một kết luận vô cùng kinh điển: Yếu tố quan trọng nhất quyết định một cuộc sống sức khỏe, hạnh phúc và kéo dài không phải là tiền tài, địa vị hay danh tiếng mà chính là chất lượng của các mối quan hệ xung quanh.

Một đứa trẻ lớn lên biết yêu thương bản thân, có những người bạn chân thành, biết trân trọng bữa cơm gia đình ấm áp và cảm nhận được vẻ đẹp của những điều giản dị mới là đứa trẻ sở hữu nền tảng sức khỏe tinh thần vững chắc nhất. Đáng chú ý, nhà tâm lý học nổi tiếng Carl Jung từng nhận định rằng, áp lực lớn nhất đối với một đứa trẻ đôi khi lại chính là những mong ước dang dở chưa thực hiện được của cha mẹ. Khi cha mẹ trút bỏ được gánh nặng muốn con phải thực hiện tiếp giấc mơ dở dang của mình, con mới có không gian tự do để thở và sống đúng với bản chất của chính mình.

Làm một người bình thường nhưng không tầm thường

Sống một cuộc đời bình thường hoàn toàn không đồng nghĩa với việc sống một cuộc đời tầm thường, buông thả hay thiếu trách nhiệm. Sự khác biệt nằm ở thái độ sống và sự tử tế trong từng việc nhỏ. Một con người bình thường nhưng biết chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình, làm việc có đạo đức, biết quan tâm đến người xung quanh và tự tìm thấy niềm vui trong công việc hằng ngày chính là một cá nhân cực kỳ giá trị cho xã hội.

Cha mẹ hoàn toàn có thể giúp con hiểu rằng, đỉnh cao của sự trưởng thành không phải là việc đứng trên vạn người mà là khả năng tự nuôi sống bản thân, giữ cho tâm hồn bình yên trước những sóng gió và biết tự tạo ra hạnh phúc cho riêng mình. Một người thợ nấu ăn tâm huyết với từng món ăn phục vụ khách hàng, một người làm vườn mẫn cán chăm sóc từng mầm cây đều đang sống một cuộc đời vô cùng trọn vẹn và đáng kính trọng.

Tình yêu không điều kiện – Bệ phóng lớn nhất của cha mẹ

Điều kỳ diệu nhất mà cha mẹ có thể dành cho con cái không phải là một vạch xuất phát vượt trội hay một lộ trình thăng tiến được vạch sẵn mà là một tình yêu không kèm theo điều kiện. Tình yêu đó nói với con rằng "Con không cần phải trở thành thiên tài, không cần phải đứng nhất lớp hay làm điều gì phi thường thì cha mẹ mới yêu con. Cha mẹ yêu con vì con là chính con."

Khi nhận được sự chấp nhận trọn vẹn ấy, đứa trẻ sẽ không phải sống trong sự sợ hãi hay cố gắng mặc vừa chiếc áo quá khổ do người khác may sẵn. Con sẽ tự tin khám phá thế giới theo nhịp điệu của riêng mình. Dù sau này con lựa chọn trở thành một nhà khoa học lỗi lạc hay một người thợ thủ công bình dị, con vẫn biết rằng mình luôn có một chốn bình yên để trở về. Suy cho cùng, mục đích cuối cùng của giáo dục không phải là tạo ra những ngôi sao rực rỡ nhưng cô đơn trên bầu trời mà là nuôi dưỡng những con người biết sống tự lập, tử tế và hạnh phúc với cuộc đời bình thường mà mình đã chọn.